شورای‌عالی امنیت ملی نحوه پوشش خبری مذاکرات ژنو را برای رسانه‌های ایران تعیین کرد

در متن این دستورالعمل که نسخه‌ای از آن دوشنبه ۲۷ بهمن در اختیار ایران‌اینترنشنال قرار گرفت، خطاب به مدیران و سردبیران رسانه‌ها آمده است که در آستانه برگزاری مذاکرات ژنو، نکات و ملاحظات مطرح‌شده در این دستورالعمل به‌طور دقیق رعایت شود.

شورای‌عالی امنیت ملی در متنی که به رسانه‌ها ابلاغ کرده، نوشته است: «جمهوری اسلامی ایران بر اساس سیاست اعلام‌شده و قطعی خود، با جدیت و در عین پایبندی کامل به خطوط قرمز اساسی ـ صرفا در موضوع هسته‌ای، و نه در موضوعات موشکی و منطقه‌ای ـ در مذاکرات حضور یافته است. هدف، دستیابی به تفاهمی موثر و حداکثری در چارچوب منافع ملی، در فضایی مبتنی بر احترام متقابل، پرهیز از اتلاف وقت و در چارچوب اصول عزت، حکمت و مصلحت است.»

در این دستورالعمل، رسانه‌ها از انتقاد به تیم مذاکره‌کننده یا منع شده‌اند و حمایت از این تیم «تکلیفی ملی و راهبردی» خوانده شده است.

مذاکرات ژنو که سه‌شنبه ۲۸ بهمن برگزار می‌شود، دور دوم مذاکراتی است که با میانجیگری عمان بین آمریکا و جمهوری اسلامی شکل گرفته و قرار است در جریان آن همانند دور اول که در مسقط پایتخت عمان برگزار شد، استیو ویتکاف و جرد کوشنر نمایندگان دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی شرکت کنند.

در دستورالعمل شورای‌عالی امنیت ملی گفته شده است: «حمایت و تقویت تیم مذاکره‌کننده به سرپرستی وزیر محترم امور خارجه، تکلیفی ملی و راهبردی محسوب می‌شود. انتظار می‌رود، رسانه‌ها با رویکردی مسئولانه، حرفه‌ای و هم‌افزا این ماموریت ملی را پشتیبانی کرده، از هرگونه حاشیه‌سازی، تحلیل‌های تضعیف‌کننده یا پرداخت‌هایی که شائبه تخریب یا ایجاد دوگانگی در فضای داخلی ایجاد کند، اجتناب ورزند.»

شورای‌عالی امنیت ملی در دستورالعمل خود به رسانه‌ها، از این هم فراتر رفته و به رسانه‌ها هشدار داده که در پوشش خبری خود از چه منابعی استفاده کنند و چه نوع مطالبی را منتشر کنند.

این نهاد به رسانه‌ها دستور داده است: «انتشار یا بازنشر اخبار جهت‌دار به نقل از منابع صهیونیستی، معاند یا رسانه‌های مغرض، همچنین ضریب دادن به اظهارات تخریبی برخی مقامات یا چهره‌های رسانه‌ای خارجی، مغایر با مصالح کشور و اصل بنیادین تامین منافع ملی است. به‌ویژه انتشار اخبار مبتنی بر «منابع آگاه»، «شنیده‌ها» یا گمانه‌زنی‌های غیرمستند، اقدامی غیرحرفه‌ای و ناسازگار با الزامات پیش‌گفته تلقی می‌شود و باید از آن پرهیز شود.»

شورای‌عالی امنیت ملی، همچنین خواستار آن شده که گزارش رسانه‌های دیگر را برجسته نکنند و در پوشش اخبار به سوابق این رسانه‌ها در انتشار اخبار مغایر با روایت جمهوری اسلامی اشاره کنند.

در این دستورالعمل گفته شده است: «با توجه به نقش آفرینی فعال رسانه‌هایی همچون آکسیوس، رویترز و وال‌استریت ژورنال در راستای عملیات روانی در موضوع مذاکرات هسته‌ای، و شدت گرفتن انتشار اخبار غیرواقعی و خلاف واقع در این رسانه‌ها، ضروری است همکاران محترم مراقبت فرمايند اخبار منابع مذکور در رسانه‌های کشور برجسته نشده و در صورت نقل خبر از آنان، به سوابق این رسانه‌ها در نشر اخبار خلاف واقع و مغایر منافع ملی ایران اشاره شود.»

این نخستین بار نیست که شورای‌عالی امنیت ملی، آشکارا رویکردهای رسانه‌ای در ایران را تعیین می‌کند و با مشخص کردن بایدها و نبایدها می‌کوشد جریان اطلاع‌رسانی در مورد مهم‌ترین اموری را که به سرنوشت مردم و منافع ملی ایران گره خورده، به‌طور کامل تحت کنترل خود درآورد.

بر اساس اطلاعات رسیده به ایران‌اینترنشنال، شورای‌عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی چند هفته پیش نیز به مدیران مسئول روزنامه‌ها و رسانه‌های آنلاین دستور داد تا از انتشار هرگونه خبر مستقل درباره شمار کشته‌شدگان انقلاب ملی ایرانیان خودداری کنند و صرفا به آمارهای اعلامی نهادهای حکومتی ارجاع دهند.

بنابراین اطلاعات، این دستور در نشستی با حضور مدیران رسانه‌های داخلی به آنها ابلاغ و در آن، به‌صراحت تاکید شد که هیچ‌گونه مصاحبه یا گفت‌وگویی با خانواده‌های کشته‌شدگان انجام نشود.

به گفته منابع مطلع، این تصمیم در راستای جلوگیری از انتشار ابعاد واقعی کشتار معترضان که به دستور مستقیم علی خامنه‌ای رخ داد، اتخاذ شده است.

قبل از آن نیز ایران‌اینترنشنال به نسخه‌ای از دستورالعمل شورای‌عالی امنیت ملی دست یافت که در آن از رسانه‌ها خواسته شده بود در پوشش سخنرانی دونالد ترامپ در پارلمان اسرائیل، از «برداشت‌های خوش‌بینانه» و «ذوق‌زدگی رسانه‌ای» خودداری و مواضع او را در چارچوب «رفتارهای خصمانه گذشته» تحلیل کنند.

در این دستورالعمل که شورای‌عالی امنیت ملی شامگاه دوشنبه ۲۱ مهر صادر کرد، تاکید شده بود که هدف، جلوگیری از «جنگ روانی دشمن» و «مدیریت برداشت افکار عمومی از تغییر احتمالی رویکرد آمریکا» است.

در دستور شورای‌عالی امنیت ملی، که ریاست آن با مسعود پزشکیان رییس دولت در جمهوری اسلامی است، خطاب به مدیران و سردبیران رسانه‌ها گفته شده بود: «اظهارات دونالد ترامپ در پارلمان رژیم صهیونیستی و طرح برخی ادعاها نظیر پیگیری صلح و انجام معامله با ایران ایجاب می‌کند همکاران محترم با مراقبت لازم نسبت به جنگ روانی دشمن، در پوشش خبری رویکردی متوازن، دقیق و مبتنی بر واقعیت‌های میدانی در پیش گیرند.»

در بخش نخست این دستور، از رسانه‌ها خواسته شده «تحلیل‌محوری به جای واکنش‌محوری» در پیش گیرند و به جای بازنشر مستقیم سخنان ترامپ، سابقه اقدامات او از جمله «حمایت بی‌قید از رژیم صهیونیستی در جنگ ۱۲ روزه»، «حمله به تاسیسات هسته‌ای ایران» و «ترغیب کشورهای اروپایی به اجرای مکانیسم ماشه» را یادآوری کنند.