با ادامه انقلاب ملی ایرانیان و تشدید تلاشهای جمهوری اسلامی برای سرکوب آن، شماری از کشورها از شهروندان خود خواستهاند که از سفر به ایران خودداری کنند و اگر در حال حاضر در ایران هستند، در اسرع وقت خاک آن کشور را ترک کنند.
سفارت مجازی ایالات متحده در ایران در بیانیهای با اشاره به«تشدید اعتراضات سراسری در ایران» و سرکوبگری جمهوری اسلامی، خطاب به شهروندان آمریکایی نوشت: «همین حالا ایران را ترک کنید. برای خروج از ایران برنامهای داشته باشید که به کمک دولت ایالات متحده متکی نباشد.»
در این بیانیه اشاره شده است که شهروندان آمریکایی باید «انتظار قطع مداوم اینترنت را داشته باشند، برای وسایل ارتباطی جایگزین برنامهریزی کنند و در صورت ایمن بودن، خروج زمینی از ایران به ارمنستان یا ترکیه را در نظر بگیرند.»
سفارت مجازی ایالات متحده نوشت: «اگر نمیتوانید آنجا را ترک کنید، یک مکان امن در محل سکونت خود یا یک ساختمان امن دیگر پیدا کنید. مقداری غذا، آب، دارو و سایر اقلام ضروری به همراه داشته باشید.»
این سفارتخانه اشاره کرد: «افراد دارای تابعیت دوگانه آمریکایی-ایرانی باید با گذرنامه ایرانی از ایران خارج شوند. دولت ایران تابعیت دوگانه را به رسمیت نمیشناسد و با افراد دارای تابعیت دوگانه آمریکایی-ایرانی صرفا به عنوان شهروندان ایرانی رفتار خواهد کرد.»
در این بیانیه تاکید شده است که اتباع آمریکایی در معرض خطر قابل توجه بازجویی، دستگیری و بازداشت در ایران هستند و نشان دادن گذرنامه آمریکایی یا اثبات ارتباط با ایالات متحده میتواند دلیل کافی برای بازداشت کسی از سوی مقامات جمهوری اسلامی باشد.
سفارت مجازی ایالات متحده اضافه کرد: «اگر تصمیم به خروج دارید، دولت ایالات متحده نمیتواند امنیت شما را تضمین کند. فقط در صورتی که معتقدید خروج امن است، باید آنجا را ترک کنید.»
بر اساس این بیانیه، اشاره شده است که از دوشنبه ۲۲ دی، مرز زمینی ارمنستان در آگاراک/نوردوز، و گذرگاههای مرزی زمینی ترکیه با ایران (گوربولاک/بازرگان، کاپیکوی/رازی و اسندرِه/سِرو) باز هستند.
در بیانیه افزوده شده است که مرزهای زمینی ترکمنستان هم باز هستند، اما شهروندان آمریکایی قبل از نزدیک شدن به مرز به مجوز ویژه از دولت ترکمنستان نیاز دارند.
این سفارتخانه همچنین خواستار آن شده است که شهروندان از شرکت در تظاهرات در ایران خودداری کنند.
علاوه بر ایالات متحده، کانادا سهشنبه با اشاره به باز بودن مرزهای ترکیه و ارمنستان از شهروندان خود خواست که جمهوری اسلامی را ترک کنند.
آلمان هم از شهروندان خود خواست که ایران را ترک کنند و هشدار داد که اگر تصمیم به ماندن بگیرند، در معرض خطر «بازداشتهای خودسرانه» قرار دارند.
این کشور اشاره کرد که سفارتخانهاش در تهران فقط قادر به ارائه «کمکهای محدود» در محل است.
همچنین استرالیا به شهروندان خود گفت که ایران را ترک کنند و هشدار داد که «اگر برخلاف توصیه ما در ایران بمانید، مسئول امنیت خود هستید.»
پیش از این، وزارت امور خارجه سوئد دوشنبه ۲۲ دی «با توجه به وضعیت امنیتی» در ایران تصمیم گرفت هشدارهای مسافرتی خود را در مورد ایران تشدید کند.
این وزارتخانه به شهروندان سوئدی توصیه کرد که از سفر به ایران خودداری کنند و از شهروندان سوئدی حاضر در ایران خواست که این کشور را ترک کنند.
یک منبع دیپلماتیکدر وزارت امور خارجه فرانسه نیز دوشنبه اعلام کرد برخی از کارکنان سفارت این کشور در تهران، ایران را ترک کردهاند.
به گفته این منبع، سفیر در تهران حضور دارد و ساختار سفارت به شکلی بازطراحی شده است که بتواند با توجه به شرایط محلی، ماموریتهای خود را انجام دهد.
او تاکید کرد که سفارت فرانسه برای ارائه خدمات به اتباع این کشور که امکان دارد در ایران باشند، فعال است.
قبل از این، بریتانیا، استرالیا و هند نیز از شهروندان خود خواسته بودند تا ایران را ترک کنند.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
