در هشتمین روز از اعتراضات سراسری ایران، اعتصاب بازاریان در چند شهر ایران بهویژه تهران ادامه داشت. در ادامه واکنشهای جهانی به این اعتراضات بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، گفت که به احتمال بسیار «ملت ایران سرنوشت خود را به دست میگیرد».
بر اساس گزارشها و اطلاعات رسیده به ایران اینترنشنال، ماموران سرکوب یکشنبه ۱۴ دی مقابل پاساژ علاءالدین تهران با کاسبان درگیر شده و به سمت آنها گاز اشکآور شلیک کردند.
کانال تلگرامی «اعتراض مدنی بازار» از حضور پرشمار ماموران امنیتی در بازار تهران خبر داد اما یک ویدیو رسیده به ایراناینترنشنال نشان داد، کاسبان در بازار مولوی تهران مغازههای خود را بسته و با فریاد «ببندید» دیگران را دعوت کردند تا به اعتصاب سراسری بپیوندند.
معترضان در باغ سپهسالار تهران شعار «این است شعار ملی، رضا رضا پهلوی» سردادند و مردم مقابل پاساژ چارسو در تهران تجمع کرده و خطاب به ماموران سرکوب فریاد «بیشرف» سردادند.
همزمان کاسبان در مرودشت و کازرون یکشنبه مغازههای خود را باز نکردند و کرکرهها را پایین نگه داشتند.
علاوه بر بازار، دانشگاههای ایران نیز در روز هشتم اعتراضات صحنه اعتراض علیه جمهوری اسلامی بود.
دانشجویان دانشگاه تربیت مدرس، یکشنبه با برگزاری تجمع اعتراضی شعارهایی چون «امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه» و «مرگ بر خامنهای» سردادند.
خاکسپاری کشتهشدگان اعتراضات
مردم یکشنبه ۱۴ دی در مراسم خاکسپاری سه تن از معترضان کشتهشده در ملکشاهی فریاد «مرگ بر خامنهای» سردادند.
بر اساس گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال، شمار زیادی از معترضان ۱۳ دی در شهر ملکشاهی استان ایلام در اثر شلیک مستقیم ماموران امنیتی جمهوری اسلامی کشته و مجروح شدند.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال، حضور گسترده مردم ملکشاهی را در مراسم خاکسپاری لطیف کریمی، رضا عظیمی و مهدی امامیپور، سه تن از معترضان کشتهشده در این شهر نشان دادند.
همزمان مردم یکشنبه در مراسم خاکسپاری سروش (حافظ) سلیمانی در هفشجان استان چهارمحال و بختیاری، شعار «این گل پرپرشده، هدیه به میهن شده» سردادند.
سروش سلیمانی، شنبه ۱۳ دی در اعتراضات این شهر کشته شد.
تداوم حمایت ورزشکاران از اعتراضات
محمد مایلیکهن، سرمربی پیشین تیم ملی فوتبال ایران، در گفتوگو با ایراناینترنشنال، از ورزشکاران خواست از اعتراضات سراسری مردم ایران حمایت کنند: «ورزشکاران هرچه دارند، از مردم دارند.»
علیرضا جهانبخش، کاپیتان تیم ملی فوتبال، با انتشار استوری اینستاگرامی به اعتراضات سراسری مردم ایران علیه جمهوری اسلامی واکنش نشان داد و نوشت: «از نزدیک شاهد شرایط بسیار سخت زندگی و فشار اقتصادی که بر مردممان تحمیل شده را با پوست و استخوانم حس کردم.»
او نوشت: «این چند روز که در ایران در کنار خانواده سپری کردم، از سختترین روزهایی بود که در این سالها در ایران گذراندم. از گلایههای پدر و مادر خودم تا دختر ۲۰ سالهای که برای گذراندن نیازهای روزانه و شهریه دانشگاه در شغل شریف راننده اسنپ کار میکرد تا جوان لیسانسی که باید سر چهارراه گل میفروخت چون شرایط کار برای او فراهم نبود.»
شادی رضایی، مربی پیشین تیم فوتبال زنان پرسپولیس، با انتشار یک استوری اینستاگرامی به اعتراضات سراسری مردم علیه جمهوری اسلامی واکنش نشان داد و نوشت: «بیارزشترین پول جهان، طولانیترین تورم چندرقمی جهان و... میگویید چرا اعتراض میکنیم؟ ما اگر معترض نباشیم عجیب است.»
همچنین سارا شیربیگی، بازیکن تیم ملی فوتسال زنان ایران، با انتشار تصویری از برج میلاد نوشت: «باشد که روزی عبور کند، این رنجی که از آن ما نیست.»
فاطمه گلشن، دروازهبان تیم خاتون بم، هم با انتشار تصویری از مقاومت دو جوان معترض برابر نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی، از معترضین حمایت کرد.
پیشتر و در روزهای گذشته هم غزل مرشدی، بازیکن تیم پالایش گاز ایلام، نسترن مقیمی، ملی پوش فوتسال زنان ایران و روژین تمریان، بازیکن تیم فوتبال زنان خاتون بم با انتشار تصاویری از اعتراضات سراسری در ایران حمایت کردند.
همزمان با خواسته فراگیر معترضان در شهرهای مختلف ایران برای سرنگونی جمهوری اسلامی و بازگشت حکومت پهلوی، مجتبی محرمی، بازیکن و کاپیتان پیشین پرسپولیس با انتشار ویدئویی از محمدرضا شاه پهلوی، به او ادای احترام کرد.
محرمی چند روز پیش هم، با انتشار طرحی گرافیکی از اعتراضات سراسری و مقاومت مردم برابر نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی، حمایت کرده بود.
تداوم واکنشهای بینالمللی
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در آغاز نشست دولت این کشور گفت: «ما با مبارزه مردم ایران و آرزوهای آنها برای آزادی، حریت و عدالت همبستگی میکنیم.»
او افزود: «بسیار محتمل است که ما در لحظهای ایستاده باشیم که ملت ایران سرنوشت خود را به دست میگیرد.»
نتانیاهو گفت که در دیدار هفته گذشته خود با ترامپ، بهطور مفصل درباره ایران گفتوگو کرده است.
همزمان یک منبع دیپلماتیک وزارت امور خارجه فرانسه در پاسخ به ایراناینترنشنال از کشته شدن چند معترض در ایران ابراز تاسف کرد و از مقامات جمهوری اسلامی خواست که بهطور کامل در این باره شفافسازی کنند.
یک منبع دیپلماتیک وزارت امور خارجه فرانسه در پاسخ به ایراناینترنشنال با تاکید بر آزادی بیان و آزادی تجمعات از جمهوری اسلامی خواست که به همه تعهدات بینالمللیاش احترام بگذارد.
این منبع تاکید کرد: «ما با بیشترین دقت تحولات ایران را دنبال میکنیم.»
همچنین عفو بینالملل استرالیا خواستار توقف خشونت علیه معترضان و آزادی زندانیان سیاسی در ایران شد.
این سازمان افزود که نیروهای امنیتی، نظامی و شبهنظامی باید فورا استفاده از سلاحهای مرگبار و پرتابههای ضربهای (مانند گلولههای ساچمهای و پلاستیکی) را علیه معترضان متوقف کنند.
عفو بینالملل استرالیا تاکید کرد که حاکمان فعلی ایران باید با ایجاد یک نهاد انتقالی موقت و بیطرف تحت نظارت بینالمللی همکاری کنند؛ نهادی که تنها ماموریت آن ثبات کشور و آمادهسازی برای یک همهپرسی ملی آزاد، عادلانه و قابل راستیآزمایی باشد.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
