همزمان با دیدار دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در فلوریدا، پنتاگون اعلام کرد قراردادی به ارزش ۸.۶ میلیارد دلار برای تولید و تحویل ۲۵ فروند جنگنده اف-۱۵آیاِی به نیروی هوایی اسرائیل، با شرکت بوئینگ امضا کرده است.
روزنامه تایمز اسرائیل سهشنبه ۹ دی در گزارشی نوشت این قرارداد شامل طراحی، یکپارچهسازی، آزمایش، تولید و تحویل ۲۵ فروند جنگنده جدید اف-۱۵آیای برای نیروی هوایی اسرائیل است و گزینه تولید ۲۵ فروند دیگر نیز در آن پیشبینی شده است.
اف-۱۵آیای نسخه اسرائیلی جنگنده پیشرفته اف-۱۵ییایکس و جدیدترین بهروزرسانی از خانواده اف-۱۵ به شمار میرود. جنگندهای که طی دههها ستون فقرات نیروی هوایی اسرائیل بوده و در دو سال گذشته، نقش پررنگی در عملیاتهای نظامی علیه جمهوری اسلامی، حوثیها در یمن و حزبالله لبنان داشته است.
اسرائیل آبان سال گذشته قراردادی ۵.۲ میلیارد دلاری برای خرید ۲۵ فروند اف-۱۵آیای امضا کرده بود که قرار بود از سال ۲۰۳۱ بهصورت سالانه و در بستههای چهار تا شش فروندی، تحویل داده شود.
با قرارداد جدید، ۲۵ فروند دیگر نیز برای اسرائیل ساخته خواهد شد و شمار این جنگندهها به ۵۰ فروند میرسد. این تعداد در کنار ۶۶ فروند دیگر از انواع اف-۱۵ قرار میگیرد که هماکنون در اختیار نیروی هوایی اسرائیل است.
فروش جنگندههای پیشرفته به ترکیه
همزمان، ترامپ اعلام کرد دولت او «بهطور جدی» در حال بررسی فروش جنگندههای پیشرفته اف-۳۵ به ترکیه است.
ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره احتمال تنش میان اسرائیل و ترکیه، رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، را «دوست بسیار خوب» خود توصیف کرد و گفت: «قول میدهم هرگز از آنها علیه اسرائیل استفاده نکنند.»
تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه، ۱۸ آذر گفت دو کشور در حال گفتوگو درباره خرید جنگندههای اف-۳۵ از سوی آنکارا هستند.
به گفته باراک، طبق قوانین آمریکا، ترکیه برای بازگشت به برنامه اف-۳۵ نباید دیگر سامانه اس-۴۰۰ روسیه در اختیار داشته باشد یا آن را به کار بگیرد.
آمریکا در سال ۲۰۱۹ پس از خرید سامانههای پدافندی روسی از سوی ترکیه، این کشور عضو ناتو را از برنامه توسعه و خرید اف-۳۵ کنار گذاشته بود.
اسرائیل پیشتر نسبت به فروش جنگندههای اف-۳۵ به ترکیه و دیگر کشورهای منطقه ابراز نگرانی کرده و گفته است حفظ «برتری کیفی نظامی» خود را ضروری میداند.
در حال حاضر اسرائیل تنها کشوری در خاورمیانه است که جنگندههای اف-۳۵ را در اختیار دارد؛ اکنون ۴۵ فروند از این هواپیماها را عملیاتی کرده و ۳۰ فروند دیگر نیز سفارش داده است.
با این حال، ترامپ اخیرا فروش اف-۳۵ به عربستان سعودی را نیز اعلام کرده است. موضوعی که باعث نگرانی مقامهای اسرائیلی شده است.
مقامهای آمریکایی و کارشناسان دفاعی به خبرگزاری رویترز گفتهاند جنگندههایی که به ریاض فروخته خواهند شد، از نظر توانمندی از نسخههای مورد استفاده اسرائیل پیشرفتهتر نخواهند بود.
