بازاریان و کسبه شماری از شهرهای ایران در سومین روز از حرکت اعتراضیشان، اعتصاب کردند و مغازههای خود را بسته نگه داشتند. نهم دی در تهران، کرمانشاه و شیراز تجمع خیابانی شکل گرفت و دانشجویان چندین دانشگاه نیز به اعتراضات مردمی پیوستند.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند ماموران سرکوب سهشنبه نهم دی به سمت مردم معترض در خیابان ملت تهران به صورت مستقیم شلیک کردند.
در ویدیوهای منتشر شده از پایتخت دیده میشود که گروهی از مردم در بازار تهران شعار «آزادی، آزادی، آزادی» سر میدهند.
گروهی از مغازهداران منطقه «بنیهاشم» در شرق تهران نیز با بستن مغازهها در خیابان راهپیمایی کردند و شعار دادند.
ویدیوی رسیده نشان میدهد کاسبان خیابان بنیهاشم در این راهپیمایی اعتراضی، شعارهایی چون «رضاشاه، روحت شاد» سر دادند.
در گذر حمامچال بازار بزرگ تهران نیز تجمع اعتراضی مشابهی شکل گرفت.
ویدیوی رسیده نشان میدهد گروهی از کسبه با تعطیل کردن مغازههای خود فریاد «جاوید شاه» سر دادند.
گروهی از ساکنان پایتخت در خیابان ملاصدرا واقع در محله ونک تهران نیز، با برگزاری راهپیمایی اعتراضی شعارهایی چون «نه غزه نه لبنان، جانم فدای ایران» سر دادند.
ویدیوی ارسالی به ایراناینترنشنال در نهم دی نشان میدهد زنان با حضور در اعتراضات به افزایش قیمت دلار در تهران، همراه با بازاریان معترض، شعار «مرگ بر دیکتاتور» سر دادند.
بر اساس مجموع گزارشها و ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال، کسبه و مغازهداران پایتخت در خیابان جمهوری، مولوی، خیابان صابونیان شوش، و بخشهای مختلف بازار بزرگ تهران مانند بازار جلوخان، بازار زرگرها، بازار آهنگران، سرای ملی و ۱۵ خرداد اعتصاب کردند.
کسبه بازار آهن شادآباد تهران نیز در اعتراض به بیثباتی اقتصادی و افزایش قیمت ارز تجمع کردند.
این اعتراضها در ادامه موج نارضایتی بازاریان نسبت به جهش قیمت دلار و رکود بازار شکل گرفت. اعتراضات هفتم دی در تهران آغاز شد و هشتم دی در دومین روز خود به بخشهای مختلف پایتخت و برخی شهرهای دیگر از جمله کرج، ملارد، مشهد، درگهان و جزیره قشم گسترش یافت.
اعتراض و اعتصاب در اصفهان، شیراز، کرمانشاه، اهواز و کرج
در سومین روز اعتراضهای مردمی، اعتصابها به شهرها و بازارهای مختلف سراسر کشور گسترش یافته است.
کاسبان در شهر شیراز از جمله در منطقه «سر دزک» نهم دی در سومین روز اعتراضات سراسری، مغازههای خود را بستند و به اعتصاب پیوستند.
ویدیوی رسیده نشان میدهد گروهی از مردم در خیابان ملاصدرای شیراز، با برگزاری راهپیمایی اعتراضی شعارهایی چون «نه غزه نه لبنان، جانم فدای ایران» سر دادند.
ویدیوها و گزارشهای رسیده حاکی از آن داشت که گروهی از مردم در آرامستان بهشت بیبی سکینه در کرج تجمع کردهاند و بالگردی نیز بر فراز این محل در حال پرواز بود.
در اصفهان نیز کسبه میدان نقش جهان، نهم دی مغازههای خود را بستند و اعتصاب کردند.
در نجفآباد استان اصفهان نیز اعتصاب مشابهی شکل گرفت.
کسبه بازار طالقانی و بازار طلافروشان اهواز نیز نهم دی به این حرکت اعتراضی پیوستند و مغازههای خود را بسته نگه داشتند.
در کرمانشاه بازاریان علاوه بر پیوستن به اعتصاب، همراه با شهروندان راهپیمایی اعتراضی نیز برگزار کردند و شعارهایی چون «نه غزه نه لبنان، جانم فدای ایران» سر دادند.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند پس از حمله ماموران برای سرکوب اعتراض در کرمانشاه، مردم فریاد «بیشرف» سر دادند.
در ویدیویی دیگر ماموران دیده میشود که ماموران به مردم معترض در کرمانشاه حمله کرده و به سمت آنها گاز اشکآور شلیک میکنند.
بر اساس این ویدیوها، معترضان عقبنشینی نکرده و سرکوبگران را به عقب میرانند.
جو امنیتی
گزارشها و ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال حاکی است سهشنبه ۹ دی و در سومین روز از موج جدید اعتراضات، فضای برخی شهرها امنیتی شده و ماموران حکومت برای مقابله با اعتراضات مردم به مناطق مختلف گسیل شدهاند.
در تهران، گزارشهایی از جو امنیتی در میدان ولیعصر، آریاشهر، ستارخان، نارمک و بازار شوش گزارش شده است.
با استقرار ماموران حکومتی در کرج و همچنین مرکز گرگان در استان گلستان، فضای این شهرها امنیتی شده است.
از سوی دیگر در مناطقی از مشهد از جمله قاسمآباد و میدان آزادی و میدان هفتتیر جو امنیتی با حضور ماموران حکومت ایجاد شده است.
باوجود این جو امنیتی، علاوه بر خیابانها، فضای شماری از دانشگاهها در تهران و اصفهان و یزد به صحنه اعتراضات دانشجویی تبدیل شد.
واکنشها
اعتراضات مردمی در ایران واکنشهای گستردهای را در عرصه بینالمللی به دنبال داشته است.
نفتالی بنت، نخستوزیر پیشین اسرائیل، در پیامی از حمایت جهان آزاد از مبارزه مردم ایران علیه جمهوری اسلامی گفت.
مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل متحد، در حمایت از اعتراضات مردم ایران در شبکه ایکس نوشت: «مردم ایران آزادی میخواهند. آنها مدت زیادی است که از دست آیتاللهها رنج کشیدهاند.»
مسعود قرهخانی، رییس پارلمان نروژ، نیز با انتشار پیامی در شبکههای اجتماعی حمایت خود را از اعتراضات مردم ایران اعلام کرد.
او با انتشار تصویری از برخورد نیروهای امنیتی با معترضان نوشت: «در مبارزه با دیکتاتوری، قدرت واقعی همواره در دستان مردم است.»
کاترین شکدم، پژوهشگر یهودی بریتانیایی-فرانسوی، نیز در شبکه ایکس از اعتراضات مردم ایران حمایت کرد.
او خطاب به معترضان نوشت: «تنها نیستید. میلیونها نفر در سراسر جهان با تحسین و دلسوزی شاهد ایستادگی شما در برابر رژیمی هستند که دههها تلاش کرده روح انسانی را با ترس و سرکوب بشکند. با این حال، شما همچنان ایستادهاید.»
علاوه بر این واکنشهای فردی، رسانههای آسیا و اقیانوسیه هم سهشنبه ۹ دی بهطور گسترده به تحولات ایران پرداختند.
گسترش اعتراضات، تعطیلی بازارها در پی سقوط ارزش پول ملی و نوسانهای شدید بازار ارز و طلا، در کنار هشدار دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، به جمهوری اسلامی درباره برنامه هستهای و موشکی، در کانون توجه این رسانهها قرار گرفت.
رسانههای آلمان، سهشنبه ۹ دیماه به اعتراضات در ایران پرداختهاند و این تحولات را در چارچوب بحران عمیق اقتصادی، تورم بالا و سقوط بیسابقه ارزش پول ملی ایران بررسی کردهاند.
به نوشته رسانههایی چون تاگسشاو، دویچلندفونک و فرانکفورتر آلگماینه، این اعتراضات در روز دوم به سرعت گسترش یافت و از محدوده مطالبات صرفا اقتصادی فراتر رفته و راس نظام را هدف قرار داده است.
رسانههای آلمانی در گزارشهای خود به شعارهای معترضان از جمله شعارهای انتقادی علیه نظام مانند «مرگ بر دیکتاتور» که در جریان تجمعها شنیده میشود، اشاره کردهاند.
در داخل ایران شماری از چهرههای سیاسی مانند گوهر عشقی، مادر دادخواه، و ابوالفضل قدیانی، زندانی سیاسی، و تعدادی از ورزشکاران با اعتراضات مردمی همراهی کردند.
شاهزاده رضا پهلوی نیز هشتم دی در پیامی، از تمام اقشار جامعه خواسته بود که به معترضان در خیابانها بپیوندند و «فریاد سقوط این نظام» را سر دهند.
مقامهای جمهوری اسلامی همزمان با گستردهتر شدن اعتراضات، مجموعه فعالیتها در بیشتر استانها از جمله استانهای آذربایجان شرقی، البرز، اردبیل، اصفهان، ایلام، چهارمحال و بختیاری، خراسان رضوی، خراسان شمالی، زنجان، فارس، قم، کردستان، کرمان، کرمانشاه، کهگیلویه و بویراحمد، گیلان، لرستان، مازندران، مرکزی، همدان و یزد را به بهانه «برودت هوا» در روز چهارشنبه دهم دی تعطیل اعلام کردند.
به باور تحلیلگران، به نظر میرسد این امیدواری در نهادهای امنیتی وجود دارد که با تعطیلی گسترده استان تهران در چهارشنبه، از فرارسیدن تعطیلات آخر هفته برای کنترل شرایط امنیتی در پایتخت استفاده شود.
پیشتر در هشتم دی، تجمعهای اعتراضی و اعتصاب بازاریان تهران، به بخشهای مختلف پایتخت و برخی شهرهای دیگر از جمله کرج، ملارد، مشهد، درگهان و جزیره قشم گسترش یافته بود.
مردم معترض در برخی شهرها از جمله تهران، زنجان، همدان، کرمان، ملارد و پردیس، شامگاه هشتم دیماه شعارهای مانند «امسال سال خون است/ سیدعلی سرنگون است» و «این آخرین نبرده/ پهلوی برمیگرده» سر دادند.
دانشجویان ساکن کوی دانشگاه تهران نیز شامگاه دوشنبه دست به اعتراض زدند و شعارهایی از جمله «زن، زندگی، آزادی»، «دانشجو میمیرد/ ذلت نمیپذیرد» و «بترسید، بترسید/ ما همه با هم هستیم» سر دادند.
یکشنبه هفتم دی نیز کسبه پاساژ موبایل علاالدین و مجتمع تجاری چارسو، در واکنش به افزایش قیمت دلار ضمن بستن مغازههای خود دست به اعتراض زدند و از دیگر کسبه خواستند به اعتصاب بپیوندند.
اخبار لحظه به لحظه از اعتراضات خیابانی شهروندان در شهرهای مختلف، اعتصاب بازاریان در نقاط مختلف کشور و تجمعهای دانشجویی را میتوانید در این پوشش زنده پیگیری کنید.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
