رسانه اسرائیلی واینت در تحلیلی هشدار داد موج انتشار اخبار غیررسمی و درز اطلاعات در رسانههای اسرائیل درباره افزایش تنش با تهران، ممکن است با «اشتباه محاسباتی خطرناک» در طرف جمهوری اسلامی همراه شود.
به نوشته واینت، بر اساس ارزیابیها، تصمیمسازی در تهران اکنون تا حد زیادی بر پایه آن دسته از گزارشهای رسانههای اسرائیلی صورت میگیرد که به نقل از «مقام سیاسی ارشد» یا «منابع اطلاعاتی غربی» منتشر میشود.
طبق این مطلب، مقامهای امنیتی هشدار دادهاند اگر تهران به این جمعبندی برسد که «دوباره بوی جنگ از غرب میآید»، ممکن است اینبار تصمیم بگیرد حمله را آغاز کند.
به گفته این مقامهای امنیتی، اگر هدف حفظ آتشبس یا حتی اقدام نظامی مجدد و حسابشده باشد، سکوت رسانهای بهتر از دامن زدن به هیاهوی خبری است.
نگرانی از نمایشهای موشکی جمهوری اسلامی
همزمان، نشریه مدرن پالسی در گزارشی تحلیلی، رزمایشهای اخیر جمهوری اسلامی را بخشی از تلاش تهران برای نمایش قدرت نظامی و سطح آمادگی دفاعی خود دانست و نوشت این در شرایطی است که تنشهای منطقهای در حال تشدید است و تقابل غیرمستقیم با اسرائیل ادامه دارد.
بر اساس این گزارش، انتشار روایتهای متناقض از سوی منابع ایرانی نشاندهنده استفاده تهران از «ابهام راهبردی» است. رویکردی که به نوشته این نشریه، «امکان ارسال پیام بازدارندگی را فراهم میکند».
دوشنبه اول دی، برخی رسانههای حکومتی روایتهای متناقضی از «آغاز رزمایش موشکی» در چندین نقطه ایران منتشر کردند.
کانال تلگرام خبرگزاری فارس نوشت مشاهدات میدانی و گزارشهای مردمی از «آزمایش موشکی در نقاط مختلف ایران» حکایت دارد اما خبرگزاری صداوسیما نوشت: «تصاویر منتشر شده به آزمایش موشکی مربوط نبوده و صحت ندارد.»
مدرن پالسی تاکید کرد که جمهوری اسلامی با این روش، قصد دارد بدون آن که مسئولیت رسمی اقدامی پذیرفته شود، بتواند تنشها را تشدید کند.
این نشریه افزود: «زمانبندی این تحرکات فشار فزایندهای بر ایالات متحده و اسرائیل وارد کرده است؛ دو کشوری که بارها هشدار دادهاند پیشرفت در برنامه موشکی ایران میتواند محرک اقدام نظامی پیشدستانه باشد.»
۲۹ آذر، ایراناینترنشنال به نقل از منابع آگاه گزارش داد نهادهای اطلاعاتی غربی تحرکهای غیرمعمولی در فعالیتهای نیروی هوافضای سپاه پاسداران شناسایی کردهاند.
این منابع گفتند این فعالیتها شامل جابهجاییها و هماهنگیهایی فراتر از الگوهای معمول هستند و یگانهای پهپادی، موشکی و پدافند هوایی جمهوری اسلامی را در بر میگیرند.
بر اساس این گزارش، این موضوع سطح حساسیت در رصد و پایش فعالیتهای نظامی جمهوری اسلامی را افزایش داده است.
سوق آمریکا و اسرائیل به سمت «گزینههای سختتر»
مدرن پالسی در ادامه نوشت: «این نمایشهای نظامی، همزمان نگرانیهای غرب را درباره زرادخانه موشکی ایران ـ چه در حوزه تسلیحات متعارف و چه از منظر قابلیت بالقوه حمل کلاهک هستهای ـ بهعنوان یکی از عوامل اصلی بیثباتی در خاورمیانه تشدید کرده است.»
این نشریه افزود افزایش برآوردهای امنیتی درباره پیشرفت برنامه موشکی ایران، بهویژه در صورت همراهی با نشانههایی از فعالیتهای هستهای جدید، میتواند محاسبات راهبردی واشینگتن و تلآویو را به سمت گزینههای سختتر سوق دهد.
در همین حال، به نوشته مدرن پالسی، راهبرد تهران در برگزاری رزمایشهای آشکار اما قابل انکار، با هدف «تقویت بازدارندگی، مدیریت افکار عمومی داخلی و جلوگیری از ایجاد بهانهای روشن برای واکنش نظامی مستقیم» طراحی شده است.
افزایش خطر سوءمحاسبه
این گزارش تاکید کرد که ادامه ابهام درباره توانمندیهای نظامی جمهوری اسلامی، تلاشهای دیپلماتیک و ارزیابیهای امنیتی را پیچیدهتر کرده و خطر سوءمحاسبه را افزایش میدهد.
به نوشته مدرن پالسی، ادامه آزمایشها یا نمایشهای نظامی مشابه میتواند موضع ایالات متحده را در مذاکرات هستهای آینده سختتر کند و محدودیتهای موشکی را به یکی از محورهای اصلی هر توافق احتمالی تبدیل کند.
انبیسینیوز ۲۹ آذر گزارش داد مقامهای اسرائیلی بر این باورند که جمهوری اسلامی در حال گسترش برنامه موشکهای بالستیک خود است و به همین دلیل، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در دیدار آتی خود با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گزینههایی را برای پیوستن واشینگتن به اسرائیل در حمله احتمالی به ایران ارائه خواهد داد.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
