موسسه علوم و امنیت بینالملل با انتشار تصاویر ماهوارهای تازهای اعلام کرد که حکومت ایران پنلهایی بر فراز بقایای سازه ضدپهپادی تاسیسات هستهای نطنز نصب کرده است؛ اقدامی که به گفته این موسسه با هدف ایجاد «پوشش برای تاسیسات تخریبشده» انجام شده است.
این موسسه در حساب خود در شبکه اجتماعی ایکس، همراه با تصویری ماهوارهای به تاریخ ۱۳ دسامبر ۲۰۲۵ (۲۲ آذر)، نوشت: «در تاسیسات غنیسازی سوخت پایلوت (PFEP) در مجتمع هستهای نطنز نشانههایی از فعالیت مشاهده شده است.»
به گفته موسسه علوم و امنیت بینالملل، این تحرکات نشان میدهد حکومت ایران قصد دارد آوار و بقایای این محل را دور از دید ناظران بررسی کند.
بر اساس ارزیابی این موسسه، تاسیسات غنیسازی سوخت پایلوت احتمالا چند کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا را در خود نگه میداشت؛ مقداری که در مقایسه با کل ذخایر ایران محدود است، اما از نظر فنی و امنیتی قابل چشمپوشی نیست.
این موسسه در عین حال تاکید کرده است که تاکنون هیچ نشانهای از فعالیت تازه در دیگر بخشهای نطنز یا در سایت فردو مشاهده نشده و این مناطق همچنان بهطور مستمر تحت رصد قرار دارند.
در همین حال، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، دوشنبه ۲۴ آذر در گفتوگو با خبرگزاری ریانووستی روسیه اعلام کرد بازرسیهای آژانس در ایران از سر گرفته شده، اما بازرسان هنوز به تاسیسات کلیدی نطنز، فردو و اصفهان دسترسی ندارند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، پیشتر در ۱۷ آذر گفته بود از سرگیری بازرسیهای آژانس در شرایط کنونی امکانپذیر نیست، زیرا به گفته او «هیچ پروتکل یا دستورالعملی» برای بازرسی از آنچه فعالیتهای «صلحآمیز» خوانده میشود، وجود ندارد.
محمد اسلامی، رییس سازمان انرژی اتمی ایران، نیز ۲۴ آذر بار دیگر بازرسی آژانس از سایتهای هستهای کلیدی را رد کرده بود.
موسسه علوم و امنیت بینالملل پیشتر در ۱۱ مهرماه نیز در گزارشی اعلام کرده بود تصاویر ماهوارهای جدید نشان میدهد ایران همچنان به فعالیتهای عمرانی در تاسیساتی در جنوب سایت غنیسازی نطنز، در منطقه کوه کلنگ (کلنگ گزلا)، ادامه میدهد؛ هرچند ماهیت دقیق فعالیتهای هستهای در این منطقه همچنان مبهم باقی مانده است.
در آن گزارش تاکید شده بود این تحرکات که از سپتامبر ۲۰۲۵ مشاهده شدهاند، بهطور کلی در مراحل پایانی ساختوساز و تقویت اقدامات امنیتی قرار دارند و نشانهای از گسترش یا شتابگیری برنامه هستهای محسوب نمیشوند.
واشینگتنپست نیز چهارم مهر با استناد به تصاویر ماهوارهای و نظر تحلیلگران گزارش داده بود جمهوری اسلامی به ساخت یک تاسیسات نظامی عمیق زیرزمینی در منطقه کوهکلنگ، در جنوب سایت هستهای نطنز، ادامه میدهد.
کوهکلنگ پس از حملات آمریکا و اسرائیل توجه ناظران بینالمللی را بیش از پیش به خود جلب کرده است.
پیشتر نیز موسسه علوم و امنیت بینالملل گزارش داده بود ایران در حال ایجاد یک محوطه امنیتی جدید با حصارهای تازه در اطراف این منطقه است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
