یک مقام ارشد امنیتی در اتحادیه اروپا، از سرعت گرفتن فعالیتهای هستهای جمهوری اسلامی در «کوه تیشه» در نزدیکی نطنز خبر داد و گفت که نهادهای اطلاعاتی غربی بابت تلاشهای جمهوری اسلامی با هدف بازسازی سانتریفیوژها، ایجاد یک سایت جدید غنیسازی اعلامنشده و توسعه موشکها نگراناند.
وبسایت اویلپرایس، مستقر در لندن، که بر تحولات حوزه نفت و انرژی متمرکز است، دوشنبه ۲۶ آبان، نوشت که اتحادیه اروپا انتظار دارد همزمان با افزایش ۲۰۰ درصدی بودجه دفاعی جمهوری اسلامی، سرعت گرفتن توسعه موشکهای دوربُرد و افزایش فعالیتها در سایت کوه تیشه که به نظر میرسد کانون فعالیتهای گسترده و تازه هستهای است، تنشها در منطقه تشدید شود.
در این گزارش، به نقل از «یک منبع ارشد انرژی که با وزارت نفت ایران همکاری نزدیک دارد» آمده است: «فشار سپاه پاسداران بر رهبر جمهوری اسلامی، برای سرعت دادن به بازسازی بخشهای کلیدی برنامه هستهای که در ماه ژوئن آسیب دید، افزایش یافته است. فشار مشابهی نیز برای خروج رسمی ایران از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) وارد میشود.»
این منبع به این رسانه گفته است که هرچند مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی تاکید میکند که تهران از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای موسوم به اِنپیتی خارج نخواهد شد، اما آنچه اهمیت دارد «فکر و تصمیم رهبر جمهوری اسلامی» است.
منبع امنیتی اتحادیه اروپا نیز به اویلپرایس گفته است که واشینگتن حتی در دوره باراک اوباما، رییسجمهوری پیشین این کشور، نیز روشن کرده بود که خواهان برداشته شدن اختیارات گسترده سپاه پاسداران و ادغام آن در ارتش جمهوری اسلامی است، اما این امر «نقش سپاه در حفاظت از میراث انقلابی و نظم اسلامی» را زیر سوال میبرد.
این منبع امنیتی اتحادیه اروپا تاکید کرده است: «سپاه معتقد است بهترین راه در وضعیت کنونی برای جمهوری اسلامی خروج از انپیتی یا دستکم، تهدید بسیار جدی به این کار است.»
به گفته او، گمانهزنیها در اروپا حاکی از «عزم راسخ علی خامنهای به افزایش توان موشکی ایران و رساندن آن به سطح کُرهشمالی است؛ یعنی توسعه موشکهای بالستیک قارهپیما با توان حمل کلاهکهای چندگانه.»
راهبرد تازه تهران: خشم، انتقام و بازسازی موشکی به جای احیای هستهای
همزمان با انتشار این گزارش، اورشلیمپُست در تحلیلی تازه، نوشت که هرچند تهدید هستهای جمهوری اسلامی در جایگاه دوم قرار دارد اما «انباشت مجدد موشکهای بالستیک» نشان میدهد که «خامنهای میخواهد توان خود برای تهدید اسرائیل را همچنان حفظ کند.»
در بخش دیگری از این تحلیل پیشبینی شده که رهبر جمهوری اسلامی همچنان در حال پیگیری طرح موشکی است؛ این بار «منهای بخش هستهای» زیرا زیرساختهای هستهای را در حملات اسرائیل و آمریکا طی جنگ ۱۲روزه بهشکلی از دست داد که فعلا امکان احیای آن به بودجهای هنگفت نیاز دارد، اما احیای ظرفیتهای موشکی هدفی ممکن و بهمراتب آسانتر از احیای ظرفیت هستهای است.
نویسنده این تحلیل این پرسش را طرح کرده است که چرا رهبر جمهوری اسلامی چنین مسیری را انتخاب کرده است؟
او در ادامه به خشم خامنهای از اسرائیل بابت کشتن بسیاری از فرماندهان نظامی و مشاوران ارشد او اشاره شده و در ادامه آمده است: «شاید او آنچنان در نیاز به انتقام غرق شده که توانایی تفکر روشن و منطقی را از دست داده است.»
بهنوشته اورشلیمپست، «هرچند اسرائیل گفته بود که به دنبال هدف قرار دادن شخص علی خامنهای نیست، اما ممکن است خامنهای احساس کرده باشد که همواره در تیررس اسرائیل قرار دارد.»
نویسنده مقاله، در پایان «یک حمله غافلگیرانه از سوی جمهوری اسلامی به اسرائیل طی سالهای آینده» را ممکن دانسته و افزوده است: «هزینه نهایی چنین حملهای برای تهران بسیار بیشتر از هزینهای خواهد بود که در خرداد گذشته پرداخت.»
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
