گزارش رسانهها حاکی از آن است که بهرغم وعده وزارت آموزش و پرورش مبنی بر توزیع شیر در مدارس ایران، این طرح فقط در چهار استان به اجرا درآمده است. در بودجه سال جاری، ۶۵۰۰ میلیارد تومان برای اجرای این طرح اختصاص داده شده بود.
با اینکه مقامها وعده داده بودند توزیع سراسری شیر از آغاز مهر در مدارس ابتدایی دولتی اجرا شود، این برنامه تا امروز عملی نشده است.
به گزارش خبرگزاری ایسنا، حسین اسداللهی، دبیر کمیته ملی شیر وزارت آموزش و پرورش، شنبه ۲۴ آبان گفت توزیع شیر تنها در چهار استان لرستان، خوزستان، گیلان و زنجان شروع شده است و در دیگر استانها، شرکتهای لبنی از تحویل شیر امتناع کردهاند.
این در حالی است که علی فرهادی، سخنگوی وزارت آموزش و پرورش، پیشتر از توزیع شیر در مدارس سراسر ایران از ۲۴ آبان سخن گفته بود.
اسداللهی در ادامه گفتوگو با ایسنا، تامین شیر را بر عهده وزارت جهاد کشاورزی دانست و افزود این وزارتخانه تاکنون حاضر به تشکیل جلسه هماهنگی نشده است.
وزارت جهاد کشاورزی تاکنون در این مورد موضعی اتخاذ نکرده است.
ایسنا این وضعیت را «نشانهای از هماهنگ نبودن بخشهای مختلف دولت در یک برنامه پایهای برای دانشآموزان» دانست.
اسداللهی همچنین گفت تلاش بر این است که طرح در تهران و سایر استانها به اجرا درآید، ولی تاریخی را برای آن مشخص نکرد.
محمد فربد، سخنگوی انجمن صنایع لبنی ایران، ۲۴ آبان اعلام کرد افزایش قیمت شیر خام از ۲۳ به ۳۲ هزار تومان، بیماری تب برفکی و تعلل چندماهه آموزش و پرورش در عقد قرارداد، اجرای طرح شیر مدارس را متوقف کرده است.
فربد در واکنش به خبر امتناع شرکتهای لبنی از توزیع شیر مدرسه گفت انجمن صنایع فرآوردههای لبنی ایران از ۸ ماه پیش اعلام آمادگی کرده بود تا مدیریت این امر را در سطح کشور بر عهده بگیرد.
به گفته او، وزارت آموزش و پرورش در نیمه اول سال، قرارداد را امضا نکرد و باعث بحران شد.
رضا باکری، دبیر انجمن صنایع فرآوردههای لبنی، هم از وزارت آموزش و پرورش انتقاد کرد و گفت این وزارتخانه از اردیبهشتماه تاکنون «هیچ اقدام عملی برای عقد قراردادها» انجام نداده است.
باکری توضیح داد: «کارخانهها باید حداقل دو ماه پیش از آغاز سال تحصیلی قراردادهای رسمی در دست داشته باشند تا فرصت کافی برای خرید شیر خام، سفارش مواد اولیه بستهبندی، آمادهسازی خط تولید و تخصیص ظرفیت داشته باشند.»
او همچنین به برآورده نشدن مطالبات کارخانه اشاره کرد و افزود در تهران، هنوز هزینه تولید ۳۵ هزار بطری شیر در سال گذشته پرداخت نشده است.
افزایش ۵۰ تا ۶۰ درصدی قیمت شیرخام
علی احسان ظفری، رییس اتحادیه فرآوردههای لبنی، ۲۴ آبان از افزایش ۵۰ تا ۶۰ درصدی قیمت شیرخام خبر داد.
او گفت قیمت شیر خام که مرداد امسال به کیلویی ۲۳ هزار تومان رسیده بود، اکنون از مرز ۳۶ هزار تومان گذشته است.
مظفری هشدار داد: «صنعت لبنیات ظرفیت تحمل این افزایش قیمت را ندارد.»
ایسنا ۳۱ اردیبهشت سال جاری با استناد به گزارشهای رسمی نوشته بود: «سرانه مصرف شیر در ایران در خوشبینانهترین حالت حدود ۷۰ تا ۸۰ لیتر در سال است، اما میانگین جهانی آن بین ۱۶۰ تا ۱۸۰ لیتر برآورد میشود و حتی در کشورهای توسعهیافته این رقم به ۳۰۰ لیتر در سال هم میرسد.»
کارشناسان معتقدند حذف تدریجی لبنیات، بهویژه برای کودکان و سالمندان، میتواند اثراتی جبرانناپذیر بر جای بگذارد.
در این میان، تنها قیمت محصولات لبنی در ایران افزایش پیدا نکرده است. گزارش روزانه رسانهها در ایران از افزایش قیمت اقلام و کالاهای غذایی متعددی حکایت دارد که بسیاری از آنها با مجوز دولت انجام شده است.
بهدنبال سیاستهای ناکارآمد جمهوری اسلامی در زمینههای اقتصادی، سیاست داخلی و سیاست خارجی طی دهههای اخیر، تورم فزاینده زندگی شهروندان، بهویژه اقشار کمدرآمد، را بهشدت تحت تاثیر قرار داده و قیمت کالاهای اساسی با جهشی بیسابقه روبهرو شده است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
