اطلاعات دریافتی ایراناینترنشنال نشان میدهد علیرغم فشارها و تهدیدهای گسترده نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی، خانواده کیانوش سنجری بر برگزاری مراسم سالگرد درگذشت او تاکید کردهاند.
بر اساس این اطلاعات که پنجشنبه ۲۲ آبان به ایراناینترنشنال رسید، مقامهای امنیتی جمهوری اسلامی با احضار اعضای خانواده سنجری و تهدید به بازداشت آنها، خواستار لغو مراسم سالگرد درگذشت این روزنامهنگار و فعال سیاسی شدند.
گزارشها حاکی از آن است که وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی به خانواده سنجری گفته نهادهای امنیتی بالادستی مجوز برگزاری این مراسم را صادر نکردهاند.
در سوی دیگر، خانواده سنجری تاکید کرده است مراسم سالگرد او را برگزار خواهد کرد.
مادر این زندانی سیاسی پیشین در ویدیویی اختصاصی که در اختیار ایراناینترنشنال قرار داد، از فشار و تهدیدات فزاینده دستگاههای امنیتی حکومت انتقاد کرد.
او در پیام خود گفت: «چرا ما را تهدید میکنید؟ فرزندم را تهدید میکنید که برای برادرش مراسم نگیرد؟ مگر چه کرده است؟»
او افزود: «چرا نمیگذارید برای فرزندمان مراسم بگیریم؟ شما از یک مرده هم میترسید.»
در روزهای اخیر، اطلاعیهای از خانواده سنجری در شبکههای اجتماعی انتشار یافت که در آن زمان و مکان مراسم سالگرد او اعلام شده است.
بر اساس این اطلاعیه، این مراسم قرار است جمعه ۲۳ آبان از ساعت ۱۲ تا ۱۴ بر سر مزار او در قطعه ۲۵۰ بهشت زهرای تهران برگزار شود.
حکومت ایران که این روزها با موج گسترده نارضایتی عمومی روبهرو است، میکوشد از هرگونه تجمع اعتراضی یا گردهمایی منتقدان جلوگیری کند و با اعمال فشارهای امنیتی، شرایط را تحت کنترل خود درآورد.
در سالگرد خیزش «زن، زندگی، آزادی» نیز جمهوری اسلامی با احضار و تهدید خانوادههای دادخواه و فعالان مدنی و حقوق بشری، بارها تلاش کرد مانع برگزاری هرگونه تجمع مردمی شود.
سنجری ۲۳ آبان ۱۴۰۳ در اعتراض به سیاستهای سرکوبگرانه علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی و تداوم بازداشت فاطمه سپهری، نسرین شاکرمی، توماج صالحی و آرشام رضایی به زندگی خود پایان داد.
پیکر او ۲۵ آبان سال گذشته در قطعه ۲۵۰ بهشت زهرا به خاک سپرده شد اما نیروهای امنیتی با بستن مسیرهای منتهی به این قطعه، مانع ورود مردم شدند.
سازمان عفو بینالملل در آن زمان با اشاره به مرگ این فعال سیاسی اعلام کرد سالها بازجویی، بازداشت ناعادلانه، شکنجه و تبعید، سنجری را آزار داد، اما شکنجهگران و آزارگران او از مجازات مصون ماندند.
سنجری در سالهای گذشته در چندین نوبت به دست نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی بازداشت و زندانی شده بود.
او پس از آزادی، بارها درباره وضعیت جسمیاش و شکنجهها و آزارهایی که بر او اعمال شده بود، اطلاعرسانی کرد.
کارشناسان توصیه میکنند اگر با فرد یا افرادی روبهرو شدید که از جملات یا عباراتی حاکی از افسردگی یا تمایل به پایان دادن به زندگی استفاده میکنند، از آنها بخواهید با پزشک معتمد، مراکز تخصصی حمایت روانی یا فردی مورد اعتماد درباره نگرانیهای خود گفتوگو کنند. اگر خودتان به خودکشی فکر میکنید، در ایران میتوانید با اورژانس اجتماعی به شماره ۱۲۳ تماس بگیرید.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
