اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، در موضعی کاملا متفاوت نسبت به سخنگوی دولت پزشکیان، انتقال پیام از واشینگتن به تهران با میانجیگری عمان و آغاز فرایند مذاکرات را تکذیب کرد.
بقایی دوشنبه ۱۲ آبان در نشستی خبری گفت برخی اظهارنظرها در این زمینه دقیق نبوده و در جریان سفر مجید تختروانچی، معاون سیاسی وزارت خارجه، به مسقط، هیچ پیام رسمی از طرف واشینگتن به تهران منتقل نشده است.
او افزود: «اینکه واسطههای مختلف برای نزدیک کردن نظرها به تلاش خود ادامه دهند و پیغام و پسغامهایی را رد و بدل کنند امری رایج و متداول است، اما این به هیچ عنوان به معنای شروع فرایند مذاکراتی نبوده است.»
این در حالی است که فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت پزشکیان، ۱۱ آبان بدون اشاره به نام هیچ کشوری، رسیدن پیام از طرف آمریکایی را تایید کرد و گفت درباره جزییات پیامها «در فرصت مناسب» توضیح خواهد داد.
پایگاه خبری بغداد الیوم ۹ آبان به نقل از منابع دیپلماتیک در تهران نوشت دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در پیامی به عمان، اراده خود را برای دستیابی به توافقی جدید با جمهوری اسلامی ابراز و تاکید کرده تمایل دارد مذاکرات هستهای از سر گرفته شود.
عمان در سال جاری میلادی میانجی پنج دور مذاکرات ایران و آمریکا پیش از جنگ ۱۲ روزه بود.
بقایی سخنان لاریجانی درباره توان ساخت بمب اتم در دو هفته را تکذیب نکرد
بقایی در ادامه نشست خبری خود، سخنان محمدجواد لاریجانی، مدیر پژوهشگاه دانشهای بنیادی، درباره توان حکومت ایران برای ساخت بمب اتمی در دو هفته را تکذیب نکرد.
سخنگوی وزارت خارجه گفت اظهارنظر افراد «آزاد است» و «صاحبنظران و کارشناسان» ممکن است برداشتهای خود درباره موضوعات از جمله برنامه هستهای را بیان کنند که «به هیچعنوان بازتابدهنده موضع رسمی جمهوری اسلامی نیست».
لاریجانی ۱۱ آبان گفته بود جمهوری اسلامی نظریه جدیدی در جهان مطرح کرده که بر اساس آن، کشوری که میتواند «در کمتر از دو هفته بمب اتم داشته باشد، قاطعانه بمب نمیخواهد».
پیشتر در ۳۱ شهریور، ۷۰ نماینده مجلس در نامهای به روسای قوا و شورای عالی امنیت ملی خواستار آن شدند که با تغییر فتوای پیشین علی خامنهای و برای ایجاد «بازدارندگی»، جمهوری اسلامی اقدام به ساخت و نگهداری بمب اتمی کند.
از ابتدای سال ۱۴۰۳، اظهارنظر مقامهای جمهوری اسلامی درباره ضرورت حرکت بهسوی ساخت سلاح هستهای روندی افزایشی داشته است.
کشورهای غربی از جمله آمریکا همواره حکومت ایران را به تلاش برای دستیابی به سلاح اتمی متهم کردهاند.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، پیشتر هشدار داده بود میزان ذخایر اورانیوم غنیشده ایران میتواند برای ساخت حدود ۱۰ بمب اتمی کافی باشد.
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی در نشست خبری خود، در مورد نحوه همکاری تهران با آژانس گفت: «تکلیف کاملا روشن است؛ ما همچنان عضو معاهده منع اشاعه هستیم و به موافقتنامه پادمان متعهدیم.»
بقایی افزود بازرسیهای آژانس بر اساس «شیوهنامه و رویههای قانونی» انجام میشود و روند بازرسی از برخی تاسیسات هستهای مانند نیروگاه بوشهر و رآکتور تحقیقاتی تهران در حال انجام است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
