اتحادیه اروپا چهارشنبه در نوزدهمین بسته تحریمی خود علیه مسکو، واردات گاز طبیعی مایع (الانجی) از روسیه را ممنوع اعلام کرد؛ اقدامی که بخشی از راهبرد این اتحادیه برای کاهش وابستگی انرژی به روسیه و افزایش فشار بر کرملین بهدلیل ادامه جنگ اوکراین است.
این تصمیم، بزرگترین اقدام اروپا در حوزه انرژی از زمان آغاز جنگ در فوریه ۲۰۲۲ محسوب میشود.
بر اساس تصمیم جدید، اجرای ممنوعیت واردات گاز روسیه در دو مرحله انجام میشود: قراردادهای کوتاهمدت ظرف شش ماه آینده پایان مییابد و قراردادهای بلندمدت از اول ژانویه ۲۰۲۷ متوقف خواهد شد. این تصمیم، یک سال زودتر از جدول زمانی تعیینشده در طرح «استقلال انرژی اروپا از سوختهای فسیلی روسیه» اجرایی میشود.
بسته تحریمی جدید همچنین شامل محدودیتهای سفر برای دیپلماتهای روسی، تحریم چند بانک در قزاقستان و بلاروس و افزودن ۱۱۷ کشتی جدید، عمدتاً نفتکش، به فهرست موسوم به «ناوگان سایه روسیه» است که اکنون مجموع آن به ۵۵۸ فروند رسیده است.
منابع دیپلماتیک اتحادیه اروپا به خبرگزاری رویترز گفتهاند که چهار نهاد مرتبط با صنعت نفت چین نیز به فهرست تحریمها افزوده خواهند شد؛ از جمله دو پالایشگاه، یک شرکت بازرگانی و یک مؤسسه که در دور زدن تحریمهای نفتی و مالی روسیه نقش داشتهاند.
انتظار میرود نام این نهادها پس از تصویب رسمی بسته تحریمی در روز پنجشنبه منتشر شود. تحلیلگران اروپایی میگویند هدف این اقدامات، «بستن راههای فرار روسیه از تحریمها از طریق کشورهای ثالث» است.
همزمان با تصمیم اروپا، ایالات متحده نیز نخستین بسته تحریمی مرتبط با جنگ اوکراین را در دوره دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ اعلام کرد. بر اساس بیانیه وزارت خزانهداری آمریکا، شرکتهای نفتی روسنِفت (Rosneft) و لوکاویل (Lukoil) بههمراه دهها شرکت تابعه آنها در فهرست تحریمها قرار گرفتهاند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در بیانیهای گفت: «با توجه به امتناع ولادیمیر پوتین از پایان دادن به این جنگ بیمعنا، وزارت خزانهداری دو شرکت بزرگ نفتی روسیه را که منابع مالی ماشین جنگی کرملین هستند، هدف قرار میدهد.» او همچنین از متحدان آمریکا خواست برای اجرای هماهنگ این تحریمها با واشینگتن همراه شوند.
به دنبال این تصمیم، بهای نفت خام برنت بیش از دو دلار افزایش یافت و به حدود ۶۴ دلار در هر بشکه رسید. ناظران بازار انرژی این اقدام را نشانهای از چرخش مهم در سیاست خارجی ترامپ دانستند که تا پیش از این از اعمال تحریم مستقیم علیه روسیه خودداری کرده و به اقدامات تجاری تکیه داشت. در همین راستا، ترامپ اعلام کرد نشست برنامهریزیشده با پوتین در مجارستان را لغو کرده زیرا به گفته او، «زمان مناسب برای چنین دیداری نیست.»
کارشناسان معتقدند تحریمهای همزمان آمریکا و اتحادیه اروپا، فشار اقتصادی و سیاسی تازهای بر مسکو وارد خواهد کرد، اما در کوتاهمدت احتمالاً به افزایش قیمت جهانی انرژی منجر میشود. ادوارد فیشمن، کارشناس تحریمها و استاد دانشگاه کلمبیا، گفته است: «این اقدامات گامی بزرگ اما دیرهنگام است و نباید تنها به یک حرکت نمادین محدود شود.» در مقابل، مقامهای اوکراینی از این تصمیم استقبال کرده و آن را «تحولی مهم در انزوای اقتصادی روسیه» دانستهاند.
اروپا و آمریکا تاکید کردهاند که هدف از این فشارها «تنبیه روسیه» نیست، بلکه «واداشتن کرملین به پذیرش آتشبس و بازگشت به مسیر صلح» است؛ با این حال، به نظر میرسد مسیر تحقق این هدف همچنان دشوار و پرهزینه باقی بماند.
