کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» در بیانیه نودویکمین هفته خود با اشاره به ادامه اعتراضها به افزایش اعدامها در ایران، از جامعه جهانی و نهادهای حقوق بشری خواست تا با اتخاذ اقدامات مشخص عملی و اجرایی، مانع ادامه کشتار زندانیان شوند.
در این بیانیه که سهشنبه ۲۹ مهرماه منتشر شد، با اشاره به اعتصاب غذای زندانیان واحد دو زندان قزلحصار با شعار «نه به اعدام» آمده است که آنان پس از یک هفته اعتصاب و مقاومت، موفق شدند شش نفر از همبندیان خود را که برای اجرای حکم اعدام به سلول انفرادی منتقل شده بودند، به بند بازگردانند.
امضاکنندگان بیانیه نوشتهاند این اعتصاب گسترده برای هر کدام از زندانیان «رفتن به استقبال مرگ» بود، چرا که دایره اجرای احکام میتوانست اجرای حکم هر یک از آنان را بهدلیل مقاومتشان، سرعت ببخشد.
اعتراض به اعدامها
ایراناینترنشنال ۲۷ مهرماه از تجمع خانوادههای زندانیان مقابل مجلس شورای اسلامی گزارش داد و نوشت آنها با سر دادن شعارهای «نه به اعدام» و «اعدام نکنید»، خواهان توقف احکام مجازات مرگ برای عزیزانشان شدند.
این تجمع همزمان با هفتمین روز اعتصاب غذای زندانیان زندان قزلحصار کرج شکل گرفت.
اعتصاب غذای زندانیان قزلحصار از ۲۱ مهرماه در اعتراض به انتقال دستهجمعی زندانیان به سلولهای انفرادی برای اعدام آغاز شد.
کارزار سهشنبههای نه به اعدام در بیانیه خود این حرکتها را بخشی از فریاد و مقاومت علیه «حکومت انسانستیزی» خواند که «وحشیانه دست به اعدامهای جمعی میزند».
بر اساس گزارش این کارزار، در هفته گذشته ۵۹ نفر شامل دو زن و یک کودکمجرم و در مهرماه ۲۳۲ زندانی در ایران اعدام شدهاند.
همچنین شمار اعدامها در سال ۱۴۰۴ از هزار و ۸۷ نفر گذشته است.
آنها یادآوری کردند جمهوری اسلامی شنبه گذشته یک زندانی را در زندان قم، با اتهام حکومتساخته «ارتباط با دولتهای متخاصم»، به دار آویخت.
امضاکنندگان کارزار از سازمانهای بینالمللی و دولتها خواستند با اقداماتی فوری از جمله قطع روابط با جمهوری اسلامی و تشکیل پرونده تحقیق در مورد مسئولان شکنجه و کشتار در ایران، مانع از ادامه کشتار زندانیان شوند.
این بیانیه تاکید کرد: «بیعملی در برابر جنایتهای این استبداد عریان، در عمل به معنای شریک شدن در جرم آنان است.»
اعتصاب غذای زندانیان عضو کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» از نهم بهمن ۱۴۰۲ با درخواست توقف صدور و اجرای احکام اعدام آغاز شد و در نود و یکمین هفته آن زندانیان محبوس در ۵۲ زندان سراسر ایران دست به اعتصاب غذا زدند.
هرانا ۱۷ مهرماه در گزارشی به مناسبت روز جهانی مبارزه با مجازات اعدام خبر داد در یک سال گذشته (۱۹ مهر ۱۴۰۳ تا ۱۶ مهر ۱۴۰۴) دستکم هزار و ۵۳۷ نفر در ایران اعدام شدهاند.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
