موسسه علوم‌و‌امنیت بین‌الملل: تهران در حال پاکسازی آثار فعالیت‌های اتمی در سایت لویزان است

در این گزارش آمده بر اساس تصاویر ماهواره‌ای مکسار در تاریخ‌های سوم تیر و ۲۸ مرداد، تهران در سایت لویزان به سرعت در حال تخریب ساختمان‌های آسیب‌دیده است؛ اقدامی که احتمالا برای پاک‌سازی آثار فعالیت‌های مرتبط با سلاح هسته‌ای انجام می‌شود.

موسسه علوم و امنیت بین‌المللی افزود آژانس بین‌المللی انرژی اتمی پیش‌تر ارتباط مستقیمی میان «طرح آماد» ایران و سایت لویزان تایید کرده بود، اما هیچ‌گاه اجازه بازدید از این مکان یا مصاحبه با افراد مرتبط را به‌دست نیاورد.

اسرائیل در جریان جنگ ۱۲روزه دو بار این سایت را هدف قرار داد. حمله نخست چند ساختمان از جمله ساختمانی مرتبط با «گروه تخصصی شهید کریمی» و یک کارگاه وابسته به «موسسه فیزیک کاربردی» را هدف گرفت.

در حمله دوم، ساختمان اصلی موسسه فیزیک کاربردی منهدم شد، یک ساختمان امنیتی مجاور آسیب دید و یک انبار/کارگاه در محل نابود شد. انتخاب این سایت برای دو بار حمله نشان‌دهنده اهمیت بالای آن است.

موسسه علوم و امنیت بین‌المللی در ادامه گزارش خود یادآور شد که سایت لویزان در مجاورت دانشگاه مالک‌اشتر قرار دارد و پیش‌تر مقر سازمان جانشین «طرح آماد» بوده است. این سازمان که ابتدا با نام «سادات» شناخته می‌شد، برنامه‌ای کوچک‌تر و مخفی‌تر در حوزه تسلیحات هسته‌ای به شمار می‌رفت که در سال ۲۰۱۱ در مجموعه «سپند» ادغام شد.

این مجموعه بعدها میزبان «مرکز آزمایش آمادگی دفاع مدرن»، «موسسه فیزیک کاربردی» و همچنین گروه «شهید کریمی» شد؛ گروهی که وزارت خزانه‌داری آمریکا آن را به‌دلیل فعالیت در پروژه‌های موشکی و انفجاری تحریم کرده بود.

به نوشته این موسسه، تصاویر ماهواره‌ای پس از حملات اسرائیل به روشنی نشان می‌دهد که چندین ساختمان در این مجموعه به‌طور کامل تخریب یا به‌شدت آسیب دیده‌اند. در تصاویری که ۳۰ خرداد (۲۰ ژوئن) ثبت شده بود، آوار و خرابه‌ها در سطح وسیعی از محوطه دیده می‌شد.

اما در تصاویر سوم تیر، نشانه‌هایی از آغاز عملیات پاک‌سازی آشکار بود و انتقال آوارها آغاز شده بود، هرچند بقایای ساختمان‌های ویران‌شده همچنان برجای مانده بودند.

بر اساس گزارش موسسه علوم و امنیت بین‌المللی، در تصاویر ۲۸ مرداد مشخص شد که ساختمان موسسه فیزیک کاربردی و کارگاه‌های متصل به آن به‌طور کامل از بین رفته و محوطه کاملا صاف شده است.

همچنین ساختمان مرتبط با گروه شهید کریمی نیز تخریب و پاک‌سازی شده بود. تنها ساختمان امنیتی آسیب‌دیده و انبار منهدم‌شده همچنان بدون تغییر باقی مانده بودند و عملیات در آن بخش‌ها آغاز نشده بود.

این موسسه تاکید کرد سرعت بالای ایران در تخریب و پاک‌سازی این ساختمان‌های کلیدی نشانه‌ای از تلاش برای «ضدعفونی» محل و جلوگیری از کشف شواهد احتمالی است. چنین شواهدی می‌تواند فعالیت‌های اعلام‌نشده یا مرتبط با تسلیحات هسته‌ای را آشکار کند. به گفته کارشناسان موسسه، این رفتار در امتداد سابقه پیشین جمهوری اسلامی است که بارها با پاک‌سازی و تغییر چهره سایت‌های حساس، بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را از دسترسی به شواهد مربوط به برنامه تسلیحاتی خود بازداشته بود.

این گزارش نتیجه‌گیری می‌کند که هدف حکومت ایران از این اقدامات، محدود کردن هرگونه امکان بازرسی در آینده و محو کردن آثار فعالیت‌های احتمالی مربوط به تحقیق و توسعه تسلیحات هسته‌ای است؛ اقدامی که بار دیگر نگرانی‌های بین‌المللی درباره ماهیت واقعی برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی را افزایش داده است.