عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی با تاکید بر اینکه فعال شدن مکانیسم ماشه خسارتهای زیادی دارد اما «پایان همهچیز نیست»، درباره ارتباط ایران با آژانس بینالملی انرژی اتمی گفت تهران نمیتواند همکاری با آژانس را به صورت کامل قطع کند.
عراقچی در مصاحبهای تصویری با خبرگزاری دولتی ایرنا که بخشهایی از آن چهارشنبه ۲۹ مرداد منتشر شد، با تاکید بر اینکه «فعال شدن اسنپبک (مکانیسم ماشه) از نظر اقتصادی بیش از وضعیت موجود تاثیرگذار نخواهد بود»، گفت: «چند سال است که با چین و روسیه در مورد اینکه چه راهحلی برای جلوگیری نهایی از اسنپبک وجود دارد گفتوگو کرده و اقداماتی را مد نظر گرفتهایم؛ هر چند ممکن است موفق نباشیم.»
عراقچی تبعات اسنپبک را «واقعا جدی و سنگین» خواند و اضافه کرد: «باید برای جلوگیری از آن تلاش کرد اما در عین حال نباید آن را بیش از اندازه بزرگ کرد.»
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در پاسخ به سوالی درباره بازگشت بازرسان آژانس به ایران گفت آنها باید باشند تا همکاری با این سازمان انجام شود.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۷ مرداد گفت سطح مبادلات تهران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی «بعد از اتفاقات اخیر تغییر کرده» اما رابطه با آژانس مستقیم است.
او از احتمال برگزاری دور بعدی گفتوگوها با آژانس در روزهای آینده خبر داد.
پیشتر از آن، وزارت خارجه مصر از تلاشهای میانجیگرانه برای از سرگیری همکاری جمهوری اسلامی ایران با آژانس پس از توقف آن خبر داد. تهران وجود این تماسها با هدف کاهش تنشها و حفظ ثبات منطقهای را تکذیب کرد.
در بیانیه رسمی وزارت خارجه مصر آمده بود بدر عبدالعاطی، وزیر خارجه این کشور، ۲۱ مرداد تماسهای جداگانهای با عراقچی و رافائل گروسی، مدیرکل آژانس برقرار کرده است.
به گفته قاهره، هدف از این تماسها، تقویت اعتماد متقابل و ایجاد زمینهای مساعد برای امنیت و ثبات در منطقه بوده است.
این تماسها در شرایطی انجام شده که تهران پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، اعلام کرده بود همکاری خود را با آژانس متوقف میکند.
عراقچی ۲۱ تیر گفت هیچ توافقی با آمریکا بدون به رسمیت شناختن «حق غنیسازی» در کار نخواهد بود و تاکید کرد همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی مشروط شده و «شکل جدیدی» به خود گرفته است.
تاکید بر اجتنابناپذیری جنگ
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در بخش دیگری از اظهاراتش درباره جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل گفت: «بعضی وقتها جنگ اجتنابناپذیر است.»
او افزود: «مذاکره و دیپلماسی راههایی کمهزینهتر و کمخطرترند اما گاهی اوقات، هزینه آنها از جنگ هم بیشتر است.»
برخی مقامهای جمهوری اسلامی در هفتههای گذشته درباره احتمال وقوع دوباره جنگ با اسرائیل هشدار دادهاند.
در یکی از تازهترین نمونهها، یحیی رحیم صفوی، مشاور عالی علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، ۲۶ مرداد گفت که احتمالا دوباره میان حکومت ایران و اسرائیل جنگ رخ میدهد اما: «پس از آن ممکن است دیگر جنگی رخ ندهد.»
او درباره شرایط کنونی پس از جنگ ۱۲ روزه جمهوری اسلامی و اسرائیل هم افزود: «الان در آتشبس نیستیم، در مرحله جنگ هستیم و هیچ پروتکل، آییننامه یا قراردادی بین ما و آمریکا و اسرائیل نوشته نشده است.»
مهدی طباطبایی، معاون اطلاعرسانی دفتر مسعود پزشکیان هم در همان روز گفت جمهوری اسلامی چه در دوره تحریمهای حداکثری و چه اکنون پس از گذشت حدود ۵۰ روز از جنگ با اسرائیل، همچنان در وضعیتی بیثبات و در معرض تهدید قرار دارد.
با این حال، عراقچی ۲۳ مرداد گفت که بهعنوان یک کارشناس روابط بینالملل با ۴۰ سال سابقه در این حوزه، تصور نمیکند جنگ قریبالوقوع باشد اما: «مسئولان جنگ احتمالی و نیروهای مسلح و دولت نباید به حرف من اکتفا کنند.»
او افزود: «باید مراقب فضاسازی برای جنگ بود. نباید اجازه دهیم افکار عمومی ما را دائما در حال اضطراب و نگرانی نگه دارند. من خودم قبل از جنگ ۱۲ روزه، بهدلیل شرایط منطقه و بینالمللی این حس را داشتم که جنگ میتواند قریبالوقوع باشد اما الان این حس را ندارم.»
عراقچی در مصاحبه با ایرنا درباره مذاکره با آمریکا گفت: «هنوز به نقطه بلوغ مذاکراتی به معنای مذاکره موثر با آمریکا نرسیدهایم.»
پیش از جنگ ۱۲ روزه، پنج دور مذاکرات هستهای میان تهران و واشینگتن برگزار شد اما با تاکید مقامهای جمهوری اسلامی بر ادامه غنیسازی در خاک ایران، گفتوگوها به بنبست رسید.
